Zes heemkundigen uit Meijel, Ospel en Heusden hebben het afgelopen jaar minstens 2000 uur besteed aan het boek Pionieren rond de Groote Peel 1950-1970. Het resultaat is een boeiend tijdsdocument over het naoorlogse boerenland tussen de Noordervaart, de Zuid-Willemsvaart en de weg Meijel-Asten. Die streek telde tot 1950 nog volop peelveldjes, poelen en heibulten. Voor de natuur was het een waar paradijs – er zaten zelfs korhoenders – maar voor de arme Peelboeren niet, want die konden er nauwelijks rondkomen.
Peelboek
Van ruilverkaveling naar moderne landbouw
In de jaren vijftig ging het gebied bij de ruilverkaveling helemaal op de schop. Grote draglines vormden – met uitzondering van ‘de meeuwenkolonie’ – alle peelrestanten om tot grote, vlakke akkers. Ook kwamen er nieuwe wegen en sloten en tientallen boerderijen.
Daarna volgde in de jaren zestig een sterk door de overheid gestimuleerde omslag naar een moderne en productieve landbouw met als kernwoorden rationalisatie, schaalvergroting en specialisatie. De tijd van de gemengde bedrijfjes was in een keer voorbij. In korte tijd veranderde deze arme streek in een welvarend, modern landbouwgebied.
Uniek, papieren monument
Om deze pioniersperiode zo goed mogelijk vast te leggen, werden maar liefst 35 uitvoerige interviews gehouden met de Peelpioniers van toen, vooral boeren uit Meijel, Heusden en Ospel. Het zijn mensen die uit eigen ervaring vertelden over een tijd die inmiddels ver achter ons ligt. Voor Meijel waren dat Harrie Janssen, Wim Basten, Bert Meulen, Pieter van der Asdonk, Jan Biemans, Giel Thijssen, Mies Broens en Jo van Bree.
Juist die menselijke benadering maakt Pionieren rond de Groote Peel bijzonder. Het is geen afstandelijk historisch boek vol kaarten en cijfers, maar een bundel met herinneringen van mensen die het allemaal zelf hebben meegemaakt. Boeiende verhalen die worden geïllustreerd met prachtige, nooit eerder gepubliceerde foto’s. Ook bijzonder aan het boek is dat het de provinciegrens overschrijdt, iets dat in publicaties over de Peel zelden gebeurt. Kortom, mooier, menselijker en authentieker kan een Peelboek anno 2026 nauwelijks zijn.
Presentatie
Pionieren rond de Groote Peel gaat over hardwerkende mensen die tussen het vee en op het land een nieuw bestaan hebben opgebouwd. Een boek dat ook voor het huidige stikstof- en natuurdebat zonder twijfel relevant is. Het wordt op zaterdag 19 december om 14.00 uur gepresenteerd in gemeenschapshuis de Haze-Hoof in Ospel. Tijdens de bijeenkomst vertellen drie bewoners – Jan Biemans, Els Snijders-Nijssen en Harrie Vaes – over het boerenleven in Heusden, Ospel en Meijel in de jaren vijftig en zestig. Belangstellenden zijn van harte welkom. Aanmelden kan via <aanmeldenpionieren@gmail.com> Let op: vol is vol!
Vanaf 20 december is het boek (190 pagina’s, grootformaat) verkrijgbaar bij buitencentrum De Pelen in Ospel en de SPAR in Heusden. De prijs bedraagt € 25,-.







Er zijn nog geen reacties geplaatst